16 januari 2026 
Een goed georganiseerd examen begint achter de schermen
Een interview met Esther van Zwol, examenuitvoering bij de Associatie voor Examinering
Wie examen doet, ziet vooral de toets op het scherm en de surveillant in de zaal. Maar achter dat examenmoment schuilt veel meer organisatie dan je denkt. Esther van Zwol werkt bij examenuitvoering en zorgt er, vaak onzichtbaar, voor dat alles op rolletjes loopt.
Hoe ziet een typische werkdag eruit in november en december?
“Bij reguliere examens merken we in deze periode niet per se een piek ,die zijn grotendeels geautomatiseerd. We merken dat het drukker is omdat we meer telefoon en mailcontact hebben. Daar zitten dan wat extra piekmomenten. Incompany- en mondelinge examens plannen we meestal in het voorjaar, dus daar zit voor ons nu minder druk.”
Waar zit de meeste complexiteit in jullie werk?
“Dat zit vooral in het maatwerk. Sommige kandidaten hebben extra ondersteuning nodig. Dan kijken we samen hoe we het examenmoment zo goed mogelijk kunnen laten verlopen. Denk aan extra tijd of een aangepaste ruimte. We willen dat iedereen, ongeacht achtergrond of beperking, gelijke kansen wat binnen de mogelijkheden ligt.”
Welke voorbereidingen zijn belangrijk om examens goed te laten verlopen?
“Voor de reguliere examens zorgen we voor locaties die verspreid zijn over heel Nederland. Deze locaties voldoen aan de eisen om een examen af te nemen en fraude te weren. Daarbij is de rol van de toezichthouder onmisbaar.” De Associatie blijft eindverantwoordelijk voor een juiste afname van het examen.
Heb je een ervaring die je is bijgebleven?
“Zeker. We hebben eens een examen in India afgenomen via online proctoring. Dat was heel bijzonder om te organiseren, met tijdsverschillen, vertaling en techniek. Maar het is mooi om te zien dat het lukt, ook op afstand. Verder geeft het mij voldoening als alles goed geregeld is, zonder gedoe. Dat een kandidaat zich kan concentreren op het examen, niet op de omstandigheden.”
Wat motiveert jou in dit werk?
“Dat het examenmoment klopt. Natuurlijk kun je niet alles voorkomen, maar als alles goed voorbereid is, voelt het vertrouwd voor de kandidaat. Dan heeft hij of zij de ruimte om te presteren. Het is fantastisch als de kandidaat slaagt en als het proces daarbij goed is verlopen, voelt het voor mij als een succes.”
